Giyilebilir işitme cihazları için çevrim içi sansürlemeye dayalı yeni akustik geri besleme gidericilerin tasarımı

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kayseri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Engin Cemal Mengüç

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu tez çalışması, giyilebilir işitme cihazlarında sık rastlanan akustik geri besleme (acoustic feedback, AF) problemine uygun maliyetli çözümler sunan çevrim içi sansürleme (online censoring, OC) stratejisi tabanlı AF gidericilerin (OC based-AF canceller, OC-AFC) tasarımına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda ilk olarak, OC stratejisi klasik AFC sistemine entegre edilerek, yeni bir OC-AFC sistemi önerilmiştir. Önerilen OC-AFC sistemi klasik AFC'nin başarımını ya koruyarak ya da artırarak hesap yükünü azaltmıştır. Ardından, AFC'lerin başarımını olumsuz etkileyen, yanlılık sorununun üstesinden gelmek için, prob gürültü (probe noise, PN) enjeksiyonu ve tahmin hatası yöntemi (prediction error method, PEM) yaklaşımlarını ayrı ayrı kullanan yeni PN-OC-AFC, OC-PEMAFC-1 ve OC-PEMAFC-2 sistemleri geliştirilmiştir. Son olarak ise AF yolunun seyrek doğasının neden olduğu düşük yakınsama sorununa uygun maliyetli bir çözüm sunan yeni bir I0-OC-AFC sistemi önerilmiştir. Önerilen sistemlerin başarımları, kulak arkası tipi bir işitme cihazından ölçülmüş literatürde sıklıkla kullanılan gerçek-dünya AF yolları üzerinde, ortalama kare hata (mean square deviation, MSD), yanlış ayarlama (misalignment, MIS), eklenen sabit kazanç (added stable gain, ASG), konuşma kalitesinin algısal değerlendirmesi (perceptual evaluation of speech quality, PESQ) ve çalışma süresi açısından mevcut yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Benzetim sonuçları, önerilen sistemlerin, tatmin edici başarımlar sağlayarak hesap yükünün azaltılmasına önemli katkılar sağladığını ve bu sayede giyilebilir işitme cihazlarında etkin bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.