Reklamlarda ünlü kullanımı: Dikotomik anlatı üzerine bir araştırma


Arş. Gör. CANAN GEÇEN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Halkla ilişkiler ve Tanıtım, Türkiye

Tez Danışmanı: Kürşad Gölgeli

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Ünlü reklamcılığı, güçlü imaj transferi ve etkili anlamsal aktarım gibi avantajlarının yanı sıra yüksek maliyet ve risk faktörlerinin genişliği gibi nedenlerle planlama aşamasında dikkatli adımlar atılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada ünlü oyuncu Cem Yılmaz'ın rol aldığı OPET Ultraforce reklam serisi ile oyuncunun kişisel projeleri, göstergebilimsel yöntem ile analiz edilerek aralarındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca, film ve reklam analizlerinde vurgulanan analojik ilişkilerin yanı sıra dikotomik örüntülerin de belirleyici bir öneme sahip olduğu varsayımıyla araştırmada, reklam ve diğer yapımlar arasında tekrar eden dikotomik ilişkiler incelenmiştir. Çalışmanın analizinde göstergebilime ek olarak, daha geniş bir kavrayış ve veri görselleştirme elde edebilmek için OPET reklamları ve Cem Yılmaz film fragmanları, MAXQDA 2024 programına aktarılarak içerik analizine tabii tutulmuştur. Çalışma sonucunda, reklam içeriği ile ünlü kişinin kişisel projeleri arasında belirgin bir anlam aktarımı saptanmıştır. Reklam filminin mekânsal detayları, kurgusal dinamikleri ve karakterizasyonlarının, reklamda rol alan ünlünün filmlerinde de sıkça rastlanan komedi-tragedya, gelecek-geçmiş ve protagonist-antagonist dikotomileriyle eşlenik olduğu gözlemlenmiştir. MAXQDA 2024 programından elde edilen bulgulara göre ise gelecek-geçmiş ve komedi-trajedi dikotomileri, yer verilen medya içeriklerinde en yüksek frekansa sahip olan dikotomik örüntüler olarak öne çıkmaktadır.