HİBRİT OKSİDASYON/ADSORPSİYON TEKNİKLERİYLE SUCUL ORTAMDAN İLAÇ ETKEN MADDELERİN GİDERİMİ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Hamdi Mıhçıokur

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu çalışmada; Türkiye’de en çok tüketilen ve çevresel açıdan riskli olduğu tespit edilen Amoxicillin, Ciprofloxacin, Lansoprazole ve Oxytetracycline ilaç etken maddelerinin üretilen yenilikçi adsorban Fe3O4@PEI®Tween 85 ile sulu çözeltiden giderimi amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca adsorpsiyon ile giderilemeyen Amoxicillin’in kuvvetli bir oksidant olan Hipokloröz asit (HOCI) ile oksidasyon özellikleri belirlenerek, hibrit uygulama yapılmıştır. İlk olarak üretilen yenilikçi adsorbanın gözenek yapısı, sıfır şarj noktası, tutulan etken maddelerin kimyasal yapısı, adsorpsiyon ve oksidasyon işletim şartları (pH, karıştırma hızı, süre, başlangıç ilaç etken madde konsantrasyonu) belirlenmiştir. Adsorpsiyon izoterm çalışmaları yapılırken her iki proseste termodinamik ve kinetik yönden incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre en yüksek adsorpsiyon verimi Lansoprazole ilaç etken maddesinde, sonrasında sırası ile Oxytetracycline> Ciprofloxacin> Amoxicillin şeklinde gözlemlenmiştir. İlaç etken maddelerinin adsorpsiyonu ve adsorpsiyon ile giderilemeyen Amoxicillin’in oksidasyonu için optimum pH, karıştırma hızı (rpm) ve süreleri (dk) sırası ile 8-4-2- 6/250/30 ve 2/250/60 olarak bulunmuştur. Amoxicillin’in dışındaki diğer tüm antibiyotik ilaç etken maddelerinin adsorpsiyon prosesi ile gideriminin Freundlich izotermi ile açıklanabilir,ve yalancı-ikinci dereceden reaksiyon kinetiğine uyumlu olduğu saptanmıştır. Amoxicillin adsorpsiyonu ve oksidasyon prosesi ise yalancı 1. derece kinetiğe uyumlu, sırasıyla fiziksel ve kimyasal olarak yorumlanmıştır. Adsorban gözenek çapı nano ölçekte olduğu (70-100 nm) tespit edilmiştir. Adsorban maddede en etkili aktif fonksiyonel grupların C-H, C=N, C=C, F-O ve H-H gruplarının olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Amoxicillin, Ciprofloxacin, Lansoprazole, Oxytetracycline, Adsorpsiyon, Oksidasyon