Kur'ân’ı Anlamanın İmkânı: Erken Dönem Dil Verilerinin Kronolojik Değeri
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Erdoğan Pazarbaşı
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Dilde cereyan eden sürekli değişim ve Kur'ân'ın indirildiği dönem ile aramızdaki zamansal mesafe sebebiyle Kur'ân'ın anlaşılmasında birtakım verilere ihtiyaç duyulmaktadır. Bunların en önemlilerinden biri de dil verileridir. Hatta dil verilerinin, Kur'ân'ı anlamada ilk aşamayı teşkil ettiği de söylenebilir. Zira bir ayetin nerede, ne zaman, nasıl ve kim hakkında indiği gibi veriler, ancak ayetteki kelime ya da ifadelerin manaları edinildikten sonra anlam kazanmaktadır. Dolayısıyla doğru dil verilerine ulaşmak ve ulaştığımız verileri bir metot dahilinde kullanmak büyük önem arz etmektedir. Dildeki değişim bir olgudur. Ancak dilin tamamen değiştiğini söylemek de doğru olmayacaktır. Bununla birlikte dildeki değişiklik az bile olsa, asıl sorun değişikliğin dilin neresinde, ne zaman ve ne kadar gerçekleştiğinin tam olarak tespit edilemiyor oluşudur. Binaenaleyh nüzul dönemindeki her bir kelime, -bizim açımızdan- değişikliğe uğramış olma potansiyeline sahiptir ve herhangi bir kelimenin kesin olarak değişikliğe uğramadığından bahsetmek de mümkün gözükmemektedir. Ayrıca Kur'ân yaklaşık on dört asır önce Mekke ve Medine civarında yaşayan insanların konuştuğu, anlaştığı ve anlayabileceği bir dille indirilmiştir. Bu sebeple -dilde süregelen değişim de göz önüne alındığında- Kur'ân'ı anlamak için nüzul döneminin diline ulaşmamız gerektiğini söyleyebiliriz. Mamafih nüzul döneminden gelen, Kur'ân'ın anlamına dair veriler kısıtlıdır. Bu durumda dildeki değişimden ve verilerdeki bozulmadan asgari düzeyde etkilenmek için nüzul dönemine en yakın verilere ulaşmamız gerekecektir. Bu bağlamda şunu ifade edebiliriz: Kur'ân'ın anlamına dair dil verileri, nüzul dönemine yaklaştıkça değerlenmekte; nüzul döneminden uzaklaştıkça da değerini yitirmektedir. Bu durumda bizi, nüzul dönemine en yakın verilere ulaştıran kaynakları tespit etmemiz ve bu kaynaklardan elde ettiğimiz dil verilerini yine nüzul dönemine yakınlıklarına göre değerlendirmemiz gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Tefsir, Kur'ân, Kur'ân'ı anlama, kronoloji, dil verisi, erken dönem, metot