İşlevini Yitirmiş Sanayi Alanlarının Dönüşümüne İlişkin Çevresel Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Öneriler: Kayseri Sümerbank Bez Fabrikası Örneği


Dr. Öğr. Üyesi MERVE KOÇAK GÜNGÖR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir Planlama , Türkiye

Tez Danışmanı: Ürkmez Kılınç, G.

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Günümüz kentlerinde küresel ekonomik yapısal değişime bağlı olarak özellikle gelişmiş sanayi kentlerinde yaşanan sanayisizleşme, gerisinde önemli sosyal, ekonomik ve fiziksel sorunlar bırakmıştır. Yenidünya düzeninde sanayi kentleri niteliğini terk ederek hizmet kentleri haline gelen bu kentlerde, sürdürülebilirlik ve yaşam kalitesi beklentisinin yükselmesine bağlı olarak işlevini yitirmiş sanayi alanlarının (brownfield) dönüşümünde çevresel ıslah faktörünün önem kazanmış olduğu görülmektedir. Türkiye?de ise bir taraftan sanayi alanları ekonomik kalkınmanın önemli dayanakları arasında sayılırken, diğer taraftan gelişmiş dünya ülkeleri seviyesine ulaşma? vizyonuna bağlı hizmet kentine dönüşme eğilimi geleneksel sanayi alanlarının düzenli sanayi bölgelerine taşınmasını desteklemiş, ancak sanayi faaliyeti yayılımını sürdürmüştür. Özellikle 1980 sonrası neoliberal yaklaşımlar etkisiyle yaygınlaşan işlev yitirme üzerine geliştirilen dönüşüm uygulamalarında ise ekonomik kaygılar baskın rol oynamakta, çevre hassasiyeti yerine rant ve ekonomik değerler ilk sırayı tutmaktadır. Bu çalışmada, içinde bulunduğu adaylık süreci nedeniyle çevre ve kent politikası alanında etkisi hissedilen Avrupa Birliği'nin işlevini yitirmiş sanayi alanları dönüşüm yaklaşımından hareketle ülkemiz yaklaşımı değerlendirilmektedir. Geçirmekte olduğu karmaşık dönüşüm süreciyle ülkemiz yaklaşımının yansıması niteliği taşıyan Sümerbank Bez Fabrikası örneği özelinde gerçekleştirilen araştırma ve analiz bulguları doğrultusunda ise bu alanların taşıdığı çevresel riskler ortaya konulmakta ve dönüşüm strateji ve politikaları üretilmektedir