Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye
Tez Danışmanı: Aytekin Can
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Sinema ve toplum, birbirinden bağımsız olmayan hatta etkileşimli bir yapıya sahiptir.
Bu etkileşimli yapı, toplumsal değişim ve dönüşümlerin de sinemada kendisini var
etmesine olanak sağlar. Kendini toplumla var eden sinema, ulusal unsurlardan da
etkilenir. Türk sinema tarihinde “ulusal sinema” hareketinin öncüsü olan Halit Refiğ,
Türk sinemasının kendi sinema anlayışını geliştirmesi gerektiğini savunan önemli bir
yönetmendir. Refiğ, “ulusal sinema” hareketinin kuramsal alt yapısını oluşturuken,
filmlerini de bu düşünceleri doğrultusunda hem içerik hem de biçim olarak tanımlar.
Halit Refiğ, filmlerinde Doğu- Batı ikilemi bağlamında kendi sinemasında ulusal
değerleri ön plana çıkararak, Türk toplumuna özgü bir sinema dili yaratma çabasını
gösterir. Bu çalışmada incelenen Bir Türke Gönül Verdim, Fatma Bacı ve Vurun
Kahpeye filmlerinden hareketle Doğu- Batı ikileminin Refiğ’in sinemasında nasıl ele
alındığı araştırılmıştır. Bu çalışmada Refiğ’in sinema eğiliminin filmlerinde nasıl
aksettirildiği, Teun A. van Dijk’ın eleştirel söylem çözümlemesinden yola çıkılarak,
sinemaya uyarlanan bir şema ile incelenmiştir. Bu çalışmada Halit Refiğ’in Doğu- Batı
ikilemini incelenen üç filmde açık ve net bir şekilde ortaya koyduğu tespit edilmiştir.