TEK YILLIK ÇİMDE (Lolium multiflorum Lam.) BİTKİ BÜYÜMESİNİ TEŞVİK EDEN BAKTERİ VE AZOTLU GÜBRE UYGULAMALARININ OT VERİMİ VE BAZI KALİTE ÖZELLİKLERİNE ETKİLERİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri, Türkiye
Tez Danışmanı: Satı Uzun
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada, tek yıllık çim bitkisinde (Lolium multiflorum Lam.) Imet, Omet ve Sy4 bakterilerinin farklı azot dozları ve uygulama yöntemleri (tohum ile bitki+toprak) altındaki etkileri araştırılmıştır. Tarla denemelerinde azot dozları 0, 2, 4 ve 6 kg/da olarak; ekim zamanı, kıştan çıkışta ve her biçimden sonra uygulanmıştır. Sera denemelerinde ise 0, 50, 100 ve 150 ppm azot dozları kullanılmıştır. Çalışma, 2023–2025 yıllarında Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme alanlarında ve 2024– 2025 yıllarında Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü serasında yürütülmüştür. Tarla koşullarında bitki boyu, yaş ve kuru ot verimi, ham protein oranı ve verimi ile ADF ve NDF oranları; sera koşullarında ise bitki boyu, kardeş sayısı, sürgün ve kök ağırlıkları, ham protein, ADF ve NDF oranları, klorofil içerikleri, prolin ile makro ve mikro element içerikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, tarla koşullarında artan azot dozları bitki boyunu, yaş ve kuru ot verimini, ham protein oranını ve ham protein verimini artırmıştır. En yüksek verim 6 kg/da azot uygulamasında elde edilmiştir. Bulgular, 6 kg/da azot dozu ile birlikte Imet veya Omet bakterilerinin bitki+toprak uygulaması şeklinde kullanılmasının verim açısından en uygun kombinasyonları oluşturduğunu göstermiştir. Sera denemesinde erken fide döneminde uygulanan Omet bakterisinin bitki+toprak uygulaması tüm azot dozlarında kardeş sayısı, sürgün yaş ve kuru ağırlıkları, ham protein oranı, makro element içerikleri ve mikro elementlerden Fe, Mn, Cu ve Zn içeriklerinde kontrol grubuna göre önemli artışlara yol açmıştır.