Antarktika Yarımadası ve çevresinde yayılış gösteren likenleşmiş mantar cinsleri Amandinea M. Choisy, Buellia De Not. ve Tetramelas Norman'a ait türlerin taksonomik ve ekolojik yönden araştırılması ve DNA barkodlamaları

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Gökhan Halıcı

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada Antarktika Yarımadası ve çevresinde yayılış gösteren likenleşmiş mantar cinsleri Amandinea, Buellia ve Tetramelas'a ait türlerin taksonomik ve ekolojik yönden araştırılması ve DNA barkodlamalarının yapılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda tez danışmanı tarafından Antarktika Yarımadası'nda bulunan çeşitli adalardan toplanan üç cinse ait örnekler anatomik, morfolojik, kimyasal, moleküler ve ekolojik açıdan irdelenmiştir. Çalışmada toplanan liken örnekleri ilk olarak anatomik-morfolojik olarak teşhis edilmiş, daha sonra tüm örneklerde DNA izolasyonları gerçekleştirilmiş ve büyük bir kısmından nrITS ve mtSSU sekans verileri elde edilmiştir. Elde edilen veriler, genBANK'taki veriler ile filogenetik ağaçlara dönüştürülmüş ve yorumlamaları yapılmıştır. Örneklerden bazılarında teşhisi teyit etmek ve ek bilgi sağlamak için ince tabaka kromotografisi gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda çalışılan örneklerin Amandinea cinsinden 6 türe (A. babingtonii, A. coniops, A. norconiops, A. latemarginata, A. petermannii, A. falklandica), Buellia cinsinden 8 türe (B. aethalea, B. badia, B. epigaea, B. frigida, B. pycnogonoides, B. rodseppeltii, B. subfrigida) ve Tetramelas cinsinden 4 türe (T. anisomerus, T. granulosus, T. darbishirei ve T. pulverulentus) ait olduğu belirlenmiştir. Tez sonucunda Antarktika için yeni kayıt olan iki tür belirlenmiştir: B. badia, B. epigaea. B. badia. Ayrıca yalnızca kıtasal Antarktika'dan bilinen B. rodseppeltii türü ilk defa Antarktika Yarımadası'ndan rapor edilmiştir. Öte yandan tez kapsamında üç cins ilk defa moleküler açıdan detaylı şekilde incelenmiştir. Amandinea babingtonii, Buellia rodseppeltii, Buellia subfrigida türlerine ait nrITS verileri, Amandinea falklandica, Amandinea norconiops, Amandinea petermannii, Tetramelas granulosus türleri için hem nrITS hem de mtSSU verileri ve B. russa ve T. anisomerus türlerine ait mtSSU verileri literatürde ilk defa elde edilmiştir. Veriler literatüre katkı sağlaması açısından SCI kapsamndaki bir dergiye gönderilmiş ve incelenme sürecindedir. Tez kapsamında elde edilen toplam 82 veri (56 nrITS, 26 mtSSU) GenBANK'a yüklenmiştir.