Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Yüksel Öztürk; Prof. Dr. Kurtuluş Karamustafa
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Destinasyon rekabetçiliği ile ilgili çalışmalara verilen önem 2000'li yıllardan itibaren artmaya başlamış (Melia´n-Gonza´lez ve Garci´a-Falco´n, 2000; Omerzel, 2006; Bobirca ve Cristureanu, 2008; Cerovic ve Batic, 2008; Küçükaltan ve Çavuşgil, 2011; Armenski vd., 2011; Goffi ve Cucculelli, 2012; Dragićević vd., 2012; Gupta ve Singh, 2015; Halis vd., 2016; Yüzbaşıoğlu vd. 2016) ve buna paralel olarak, destinasyon rekabetçiliği konusunda geliştirilmiş olan birçok model görülmeye başlanmıştır (Porter, 1990; Crouch ve Ritchie,1999; Dwyer ve Kim, 2003; Vengesayi, 2003; Enright ve Newton, 2004; Lee ve King, 2008). Destinasyon rekabetçiliği ilgili birçok araştırmalar bulunmasına karşın (Omerzel, 2006; Bobirca ve Cristureanu, 2008; Cerovic ve Batic, 2008; Küçükaltan ve Çavuşgil, 2011; Crouch, 2011; Armenski vd., 2012; Goffi ve Cucculelli, 2012; Dragićević vd., 2012; Gupta ve Singh, 2015; Halis vd., 2016) rekabet kavramının temelini oluşturduğu düşünülen Uluslararası Ticaret Teorileri ile ilişkilendirilen, kültür odaklı tek bir ürüne veya sınırlı sayıda ürün çeşitliliğine sahip olan kültür turizmi destinasyonlarını hedef destinasyon olarak belirleyen ve hem paydaşlardan hem de turistlerden elde edilen veriler ile bütüncül bir yaklaşımı benimseyen araştırmaların destinasyon rekabetçiliği ile ilgili literatürün zenginleşmesine katkı sağlayacağı şüphesizdir. Bu bilgiler ışığında bu araştırmanın amacını, bir kültür turizmi destinasyonu olarak, kültür odaklı tek bir ürüne veya sınırlı sayıda ürün çeşitliliğine sahip olan Kapadokya Bölgesi temelinde destinasyon rekabetçiliğini hem paydaşlar hemde turistler açısından bütüncül bir yaklaşımla ele alarak ilgili bilgi birikimine daha farklı ve daha zengin bir yaklaşımla özgün katkılar sunmak oluşturmaktadır. Ayrıca destinasyonun sunmuş olduğu somut ve soyut unsurlara ilişkin algılanan rekabet gücünün farklı gruplar açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi bu çalışmanın kapsamı içerisinde yer almaktadır. Bu bağlamda, araştırmanın evrenini oluşturan Kapadokya Bölgesine gelen 401 turiste ve bölgede faaliyet gösteren (kamu ve özel sektör temsilcileri, yerel yönetim temsilcileri, turizmle ilgili sivil toplum kuruluşları ve eğitim kurumları temsilcileri gibi) 277 turizm paydaşına anket uygulaması gerçekleştirilmiş ve elde edilen verilerle bölgenin rekabetçi gücü algılamaları incelenerek karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye tâbi tutulmuştur. Bu bulgulara göre, turistlerle paydaşların Kapadokya Bölgesine yönelik rekabet gücü algılamaları arasında farklılıkların olduğu ve turistlerle paydaşların faktörlere (yapay kaynaklar ve destek kaynaklar) yönelik turistik destinasyon rekabet gücü algılamaları arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, turistlerin seyahat alışkanlıkları ile turistik destinasyon rekabet gücü algılamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve paydaşların kurumsal faktörleri ile turistik destinasyon rekabet gücü algılamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik özellikleri ile turistik destinasyon rekabet gücü algılamalarına yönelik farklılık analizleri yapılmış ve bu analizlerin sonuçlarına göre; hem turistlerin hem de paydaşların demografik özellikleri ile turistik destinasyon rekabet gücü algılamaları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür.