Çevresel Olarak Asbeste Maruz Kalan Kişilerin Lenfositlerindeki Sitogenetik Değişikliklerin İncelenmesi


Doç. Dr. MÜNEVVER BARAN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Hamiyet Altuntaş

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Asbest minerallerine maruziyet; akciğer kanseri, plevral mezotelyoma ve çeşitli organlardaki kanser vakalarını içeren ciddi sağlık etkilerinin geniş bir çeşitliliği ile ilişkilidir. Türkiye’de pek çok bölgede asbest bulunmaktadır. Bu bölgelerden biri olan Doğanlı Köyü’nde yaşayan ve hemen hemen doğduğundan beri asbeste maruz kalan kişilerin lenfositlerinde sitokinezis-blok testi kullanılarak mikronükleus (MN) oranları değerlendirildi. Doğanlı Köyü’nde yaşayan, yaklaşık 30-70 yaşları arasında her iki cinsiyetten 30 hastanın periferik kanları alındı. Yaş, cinsiyet, ve sosyoekonomik bakımdan aynı olan Kayseri’ye bağlı bir köyden 25 kişi de kontrol grubu olarak kullanıldı. Alınan kan örnekleri, %25 fetal kalf serum ve fitohemaglutinin içeren Ham’s F-10 medyumlarına ekildi. 44. saatte Sitokalazin-B (Cyt-B) eklenerek, binükleer hücreler elde edildi. 72 saatlik kültür sonunda preparatlar rutin işlemlerle hazırlandı. Elde edilen preparatlar mikroskopta incelenerek, 1000 kadar binükleer hücre sayıldı ve mikronükleuslu hücreler kaydedildi. Aynı zamanda 1, 2 veya daha fazla çekirdekli her bir hücre kaydedildi, MN değerleri belirlendi ve nükleer bölünme indeksi (NDI) değerleri hesaplandı. Sonuç olarak; asbeste maruz kalan kişiler ve kontrol kişiler arasındaki MN değerleri açısından fark olmamasına rağmen (P>0.05), NDI değerleri arasında fark bulundu (P<0.05). Bu çalışmada her iki grup kişilerin MN değerleri arasında fark bulunmamasına rağmen, NDI değerleri arasında anlamlı fark bulunması asbest maruziyetinin akciğer kanseri ve malign plevral mezotelyoma (MPM) ile olan ilişkisini destekler niteliktedir.