Kuluçka Sırasında Yeşil Işık Kullanmanın Yumurtalarda Embriyo Gelişimi, Kuluçka Performansı, Melatonin Seviyesi ve İskelet Kası Transkriptom Profili Üzerine Etkisinin Araştırılması

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Kasım 2026
Bitiş Tarihi: Kasım 2027

Proje Özeti

Kuluçka dönemi, kanatlılarda embriyonik gelişimin, doku farklılaşmasının ve kuluçka sonrası performans potansiyelinin şekillendiği kritik bir biyolojik süreçtir. Bu dönemde uygulanan çevresel faktörlerden biri olan ışık, embriyo gelişimi, kas biyolojisi, hormonal düzenleme ve gen ekspresyonu üzerinde etkili olabilmektedir. Literatürde özellikle yeşil LED ışığın broyler embriyolarında gelişim ve kas büyümesiyle ilişkili fenotipik etkiler oluşturabileceği bildirilmiş olmakla birlikte, bu etkilerin göğüs kası transkriptom profili, melatonin düzeyi ve kas hücre proliferasyonu ile ilişkili moleküler mekanizmaları yeterince açıklığa kavuşturulamamıştır. Bu projenin amacı, kuluçka sırasında uygulanan farklı yeşil ışık protokollerinin broyler yumurtalarında embriyo gelişimi, kuluçka performansı, göğüs kası melatonin seviyesi, kas hücre proliferasyonu ve iskelet kası transkriptom profili üzerindeki etkilerini bütüncül olarak araştırmaktır. Bu kapsamda aynı ebeveyn sürüsünden elde edilen toplam 300 adet Ross 308 döllü yumurta; karanlık kontrol, tüm kuluçka dönemi yeşil ışık uygulaması ve son dönem yeşil ışık uygulaması olmak üzere üç gruba ayrılacaktır. Yeşil ışık uygulamalarında 525 nm dalga boyunda ve 15 lx şiddetinde LED ışık kullanılacak; tüm kuluçka dönemi grubunda 21 gün boyunca, son dönem grubunda ise embriyonik gün 19-21 arasında 12 saat aydınlık/12 saat karanlık fotoperiyot uygulanacaktır. Çalışmada döllülük oranı, çıkış gücü, embriyo ölüm oranı, çıkış penceresi, embriyo ağırlığı, relatif civciv ağırlığı, göğüs kası ve organ ağırlıkları değerlendirilecektir. Göğüs kası örneklerinde melatonin düzeyi ELISA yöntemiyle ölçülecek, kas hücre proliferasyonu PCNA immünohistokimyasal analizi ile incelenecektir. Ayrıca her gruptan seçilecek biyolojik tekrarlar üzerinden RNA izolasyonu yapılarak RNA-Seq analizi gerçekleştirilecek; farklı ifade edilen genler DESeq2 ile belirlenecek ve bu genler GO, KEGG, Reactome, transkripsiyon faktörü ve QTL eşleştirme analizleriyle biyolojik olarak yorumlanacaktır. Elde edilen aday genlerin bir kısmı qRT-PCR ile doğrulanacaktır. Proje sonucunda, kuluçka sırasında yeşil ışık uygulamasının embriyo gelişimi ve göğüs kası biyolojisi üzerindeki fenotipik ve moleküler etkilerinin açıklanması beklenmektedir. Böylece kuluçka koşullarının optimizasyonuna, broylerlerde kas gelişiminin anlaşılmasına ve ışık temelli çevresel düzenlemelerin genetik arka planının ortaya konulmasına katkı sağlanacaktır.