Behçet Hastalıgının Patogenezinde Folliküler Helper T Hücrelerin Arastırılması
Avcılar H. (Yürütücü), Eken A., Erdem Ş., YÜCEL M. B.
TÜSEB A Grubu Acil AR-GE Projesi, 2024 - 2025
- Proje Türü: TÜSEB A Grubu Acil AR-GE Projesi
- Başlama Tarihi: Mart 2024
- Bitiş Tarihi: Aralık 2025
Proje Özeti
Behçet hastalığı (BH) oral aft,
genital ülserasyon ve gözde hipopiyonlu iridosiklitin görüldüğü üç semptomdan
oluşan bir kompleks olarak tanımlanmıştır. Hastalığın patogenezinde genel
olarak enfeksiyöz, genetik ve immunolojik faktörlerin rol oynadığı düşünülmekte
ancak hastalığının etyolojisi tam olarak bilinmemektedir. Behçet hastalarında
inflamasyondan sorumlu sitokinlerin düzeyi özellikle hastalığın aktif döneminde
artmaktadır. Etkilenen organlarda belirgin bir lenfosit ve nötrofil
infiltrasyonu saptanır. Çoğunlukla T yardımcı hücresi tip 1 (Th 1) tipindeki
inflamasyona yol açan sitokinlerin aşırı ifadesinin genetik yatkınlıkla
birlikte, artmış inflamatuar reaksiyondan sorumlu olduğu düşünülmektedir.
Folliküler helper T (Tfh) hücreler CD4 T lenfositlerin alt grubu olup, Tfh
hücreler sekonder lenfoid organlarda bulunan germinal merkezlerde B hücrelerin
memori ve plasma hücrelerine farklılaşmasını uyarır, antikor yanıtını
arttırarak hümoral immün yanıtın regulasyonunda rol alırlar. Dolaşımdaki artmış
Tfh hücrelerinin otoimmün hastalıkların rekürrens ataklarında ve hastalığın
progresyonunda rolü olabileceği düşünülmektedir. Birçok otoimmun hastalıkta
sağlıklı kontrol gruplarına göre Tfh hücrelerinin arttığı bulunmuştur. Bu
çalışmalarda artmış Tfh hücrelerle birlikte dolaşımdaki plasmablast ve plasma
hücrelerinin de korele olarak arttığı tespit edilmiştir. BH patogenezinde
hümoral immün yanıtın rolüne dair çok az çalışma vardır. Araştırmamızda Behçet
hastalarının periferik kanlarında Tfh hücrelerin araştırılması yapılacaktır.
Araştırmamızda Tfh hücreler ve onun aktive ettiği memory B hücreler ve plasma
hücreleri araştırılarak BH patogenezinde hümoral immün yanıtın rolüne dair
cevaplara ulaşılması planlanmaktadır. Literatürde Behçet hastalığının
patogenezinde Tfh hücrelerin rolüne dair çalışmaya rastlanmamıştır. Araştırma
Behçet hastalığı patogenezi ile ilgili literatürdeki bu boşluğu doldurmuş
olacaktır. Çalışmada Behçet hastalarının periferik kanlarında Tfh hücrelerin
araştırılması yapılacaktır. Behçet hastalarının atak ve remisyon dönemlerinde
rutin kontrollerinde kan alınacaktır. Alınan kan örneklerinden periferik kan
mononükleer hücreleri (PBMC) standart Fikoll-Paque dansite gradient yöntemi ile
ayrıştırılacaktır. PBMC elde edilen lenfositlerin yüzey boyaması ve hücre içi
boyamaları yapılacaktır. Tfh, memory B hücreleri ve plasma hücrelerinin akım
sitometrik olarak analiz ve karakterizasyon çalışmaları tamamlandıktan sonra
hasta ve kontrol örneklerinde -inflamatuvar serum sitokin analizi yapılacaktır.