Bilgisayar Destekli Matris Temelli Montaj Planlama Sistem Tasarım Yazılımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Özkan ÖZMEN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Cem SİNANOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Montaj, bir yapı oluşturmak için parçaları bir araya getirme işlemine veya bu işlemin sonucundaki ürüne verilen isimdir. Bu terim her iki amaç için de kullanılır. Montaj sistemlerinde parça sayısının artmasıyla birlikte montaj işleminin karmaşıklığı da artmaktadır. Bu karmaşıklığın üstesinden gelmek için montaj planlama alanında birçok araştırma yapılmış ve çeşitli montaj planlama yaklaşımları geliştirilmiştir.Bu tez kapsamında, montaj sistemlerinde uygun montaj sıralarını belirlemek için geliştirilen matris temelli montaj sırası planlama yaklaşımı kullanılmış ve uygun montaj sıraları içerisinden hacim optimizasyon kriterine göre optimum sıranın bulunması hedeflenmiştir. Geliştirilen montaj sırası planlama yazılımı AutoCAD 2012 Cad programı ile entegre şekilde çalışmaktadır. Bu yazılım AutoCAD 2012 Cad programıaltında makro yazma imkanı sağlayan VBA editörü ortamında geliştirilmiştir. Cad ortamı olarak AutoCAD' in seçilmesinin temel nedeni endüstride yaygın olarak kullanılması ve AutoCAD temel fonksiyonlarını kullanarak VBA editörü ile makroyazma imkanı sunmasıdır. Günümüzde kullanılan Cad programlarında otomatik montaj sıra planlayıcısı mevcut değildir. Bir montaj sistemine ait uygun montaj sıraları kullanıcı etkileşimi ile sağlanmaktadır. Bu alanda yapılan pek çok çalışma ve yazılım olmasına karşın henüz ticari hale getirilmemiştir. Tez çalışması kapsamında geliştirilen yazılımın temel hedefi bu eksiği gidermeye yönelik çalışmalar yapmaktır. Geliştirilen yazılım, AutoCAD çizim uzayında montaj sisteminin parçalarını belirleyebilmekte ve parçalar arasındaki ilişkileri matris formatında otomatik olaraktemsil etmektedir. Sonrasında matris temelli montaj sırası planlama metoduna göre parçalara çeşitli mantık (Boolean) operatörlerini uygulayarak uygun montaj sıralarınıüretmektedir. Parça sayısına göre değişiklik gösterebilen uygun montaj sıralarının sayısı montaj sistemine göre bazen yüzlerce veya binlerce olabilmektedir. Tasarımcının bu sıralarıayrı ayrı değerlendirmesi zor olduğundan dolayı hacim optimizasyon kriterine göre uygun montaj sıralarından optimumu seçilmektedir.Geliştirilen yazılım, 8 parçalı Palanga Yük Aparatı, 9 parçalı Bağlantı Kızağı ve Mafsal montaj sistemlerinde test edilmiştir. Uygun montaj sayıları sırasıyla 2516, 3090 ve 122 olarak belirlenmiştir. Mevcut uygun montaj sıralarına hacim optimizasyon kriteri uygulanarak her bir montaj sistemine ait sadece 1 adet montaj sırası elde edilmiştir.