Eğitimde verilen geribildirim türleri ve Türkçe eğitiminde öğretmenlerin geribildirim verme durumları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAHİME ŞENTÜRK

Danışman: Ali Göçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ana dil öğretimi, temel dil beceri alanları ile dil bilgisi öğrenme alanına yönelik yapılandırılır. Her öğretim programının ana noktasını oluşturan temel dayanak, beceri edinme ve gelişimi takip etmede ölçme ve değerlendirmedir. Öğretim süreci öğretmen- öğrenci etkileşiminden oluşur. Öğrenme-öğretme sürecinde iletişim ögelerinden biri olan geribildirim öğretmen ve öğrenciler arasında etkileşimi sağlamaya yönelik önemli bir uygulama biçimidir. Çünkü geribildirim hem öğretmene hem de öğrenciye öğrenme düzeyi ile ilgili bilgi sunarak değerlendirme yapmalarını sağlar. Bu nedenle süreci şekillendiren geribildirimlerin iyi yönetilmesi aslında öğretim sürecini tasarlamayla eşdeğerdir. Öğretim sürecinde öğretmenlerin genellikle geleneksel ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullandıkları görülmüştür ve bu durum, alanyazında bir sorun olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle, Türkçe öğretiminde geribildirimin süreç temelli olarak çoklu değerlendirme biçiminde her biri ayrı bir alan olan dil becerilerine ve dil bilgisine yönelik uyarlanması gerekmektedir. Bu araştırmada, Türkçe öğretim sürecinde dil beceri alanları ile dil bilgisine yönelik kullanılabilecek geribildirim türleri ele alınarak sürecin akışını sağlama, değerlendirme ve yapılandırma konusunda yaşanan sorunlara alternatif çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemi çerçevesinde durum çalışması deseninden yararlanılmıştır. Araştırma Niğde ilinde yer alan ortaokullarda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları 2017-2018 öğretim süreci boyunca ortaokullarda Türkçe öğretmeni olarak görev yapmakta olan öğretmenlerden ve ortaokul öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada nitel veri elde etmek için amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri çeşitleme yöntemi kapsamında gözlem, görüşme ve dokümanlar yoluyla elde edilmiştir. Veriler betimsel ve içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, Türkçe öğretmenlerinin öğretim sürecinde ölçme ve değerlendirmenin öneminin farkında oldukları ancak dil beceri alanlarına ve dil bilgisine yönelik uygulamalarında çoklu değerlendirmeye yer vermedikleri, süreç değerlendirmeden çok sonuç değerlendirmeye ağırlık verdikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin dil öğretimine ilişkin geribildirim türlerinin bilincinde olarak sürece uygulama çalışmaları programda bu değerlendirme biçimlerine yer verilmesiyle yaygınlık kazanabilir.