Kanseı tabanlı ürün tasarımı için hibrit bir yaklaşım
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA AKGÜL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Cem Sinanoğlu
Eş Danışman: Emel Kızılkaya Aydoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ürün fonksiyonlarının gittikçe daha homojen hale geldiği pazar ortamında, kullanıcıların ürünü anlamalarının potansiyel duygusal ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığı, ürün rekabetinde daha önemli bir rol oynamakta ve ürün tasarım değerinin önemli bir belirtisi haline gelmektedir. Üst düzey psikolojik ihtiyaçların karşılanmasında hayati bir faktör olan duygu, ürün tasarımında yeni bir araştırma hedefi haline gelmiştir. Kullanıcıların ürünlere duyduğu duygusal ihtiyaçlar örtük ve belirsiz olduğundan, kullanıcıların ürünleri algılayışını nasıl doğru bir şekilde ifade edebileceği ve kullanıcıların duygusal ihtiyaçlarını ürün tasarımına nasıl entegre edebileceği, akademik araştırma ve ürün geliştirme için zorlu bir odak noktası haline gelmiştir. Kansei mühendisliği, duyguları, ürün geliştirme aşamasında dâhil etmek için geliştirilen bilimsel bir yöntemdir. Temel amaç, bir ürünün hangi teknik parametrelerinin ürün özelinde seçilen duyguları ortaya çıkardığını keşfetmektir. Yapay zekâ ve karar destek sistemleri, özellikle karmaşık ürün geliştirme süreçlerinin alt üretim faaliyetlerinin belirlenmesinde, ürün geliştirme süresini ve maliyetleri azaltıp, kaliteyi artırarak üretimde kilit rol oynamaktadır. Yapılan çalışmada kullanıcı beklenti ve ihtiyaçlarını ortaya çıkartarak, duygusal açıdan çekici ürünlerin geliştirilmesine yardımcı olmayı amaçlayan yapay sinir ağları ve genetik algoritma tabanlı bir karar destek sistemi yapısı önerilmiştir. Önerilen yapıda tasarım parametrelerinin etkilerinin belirlenmesinde kansei mühendisliğinden yararlanılmıştır. Endüstriyel uygulama alanı olarak mobilya sektörü seçilmekle birlikte tüm sektörlere uygulanabilir yapıda esnek bir KDS önerilmiştir. Mobilya sektörü içerisinden seçilen bebek beşiklerine yönelik tasarımlar, yeni doğan grubu bebek beşikleri ve 5 yaşa kadar kullanılabilen bebek karyolaları olarak iki grupta incelenmektedir. Geliştirilen karar destek sisteminde, bebek karyolaları tamamen ahşap parçalardan oluşan tasarım parametreleri olarak değerlendirilirken, bebek beşiği tasarımında, mobilya sektöründe çok sık karşılaşılmayan, endüstriyel bir kumaş olan denim kumaşın kullanımı incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kansei Mühendisliği, Karar Destek Sistemleri, Yeni Ürün Geliştirme, Algoritma, Mobilya, Denim Kumaş