Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, UÇAK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN UMUT TIRPANCI
Danışman: Harun Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, uçaklarda kullanılan bağlantı kulağı – pim yapılarındaki yatak gerilme yığılmaları, sonlu elemanlar tabanlı analizler ile yapay zeka tabanlı bir çerçevenin birlikte kullanıldığı bütünleşik bir yaklaşımla incelenmektedir. Yük aktarımında kritik rol oynayan bu yapılar, arayüzlerindeki geometrik süreksizlikler nedeniyle yapısal dayanımı ve yorulma performanslarını doğrudan etkileyen lokal gerilme yığılmalarına doğrudan maruz kalmaktadırlar. Bu davranışın kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi amacıyla, farklı geometrik oranlar ve yükleme açıları altında hem simetrik hem de asimetrik bağlantı kulağı konfigürasyonları için sonlu elemanlar yöntemi tabanlı modeller oluşturulmuştur. Sonlu elemanlar tabanlı analizlerden elde edilen sonuçlar d/H, c/H ve yükleme yönü gibi parametrelerin delik çevresindeki yerel gerilme dağılımı üzerindeki etkilerini ortaya koyan doğrulanmış nümerik bir temel sağlamaktadır. Bu temel üzerinden oluşturulan veri seti kullanılarak, tekrar eden sonlu elemanlar analizlerine ihtiyaç duymadan katsayılarını yüksek doğruluk ve kararlılık düzeyinde tahmin edebilen bir yapay zekâ modeli geliştirilmiştir. Önerilen yaklaşım, tasarım ve optimizasyon süreçlerini hızlandırırken, kritik bölgeler hakkında hızlı ve güvenilir içgörüler sağlayarak mühendislik karar süreçlerini desteklemekte ayrıca modern uçaklarda tasarım verimliliği ile yapısal emniyetin artırılmasına katkı sunmaktadır.