Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MOHAMMED BELLO ADAM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdullah Ulaş
Eş Danışman: Halit Yetişir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yetiştiricilerin daha fazla ürün elde etmek amaçıyla aşırı dozda azotlu (N) gübre uygulamaları, çevremizde bulunan bitki ekosistemini, hayvanları ve bakterileri olumsuz yönde etkilemektedir. Madalyonun diğer yüzüne bakıldığında, gübre alamamalarından dolayı yetersiz gübre uygulamaları neticesinde de organik madde kaybına bağlı olarak toprak verimliliği azalmaktadır. Ayrıca yüksek fiyatlardan dolayı azotlu gübre kullanımın azalması tarımsal üretimde düşüşlere yol açmaktadır. Fakat bitki ıslahçıları bitkideki azot alım ve kullanım miktarlarını arttırmaya yönelik alternatif yaklaşımlar ve çalışmalar yürütmektedirler. Bu çalışmanın amacı; bazı yerel ve hibrit domates çeşitleri arasındaki azot etkinlik bakımından genotipik farklılıkları belirlemek ve daha sonra azot etkin olarak belirlenmiş olan bazı domates çeşitlerinireciprocal aşılayarak onların anaçlık potansiyellerinin belirlenmesidir. Bu çalışmada Erciyes Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait Bitki Fizyolojisi Laboratuvarında kontrollü iklim koşulları altında iki adet su kültürü besin çözeltisi denemesi kurulmuştur. Birinci deneme 12 Eylül 2017 de, ikinci deneme ise 2 Şubat 2018 tarihinde kurulmuştur. Her iki deneme, kontrollü iklim odalarında tesadüfi deneme parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak düzenlemiş olup, 2 farklı azot dozunda (düşük-N: 0.3 mM and yüksek-N 3.0 mM) yürütülmüştür. Bu denemede 6 adet Türk ticari hibrit ve 8 adet Türk yerel domates çeşidi ve 4 adet Gana yerel domates çeşidi kullanılmıştır. Azot etkinliği bakımından tomates çeşitleri arasında istatistiki olarak genotipik farklılıklar I. ve II. denemede tespit edilmiştir. I. Deneme sonuçlarına göre HelenaF1ve ALT 'N-etkin' çeşitler iken, P005ve Karahıdır 'N-etkinsiz'çeşitler olarak belirlenmiştir. II. Deneme sonuçlarına göre ise azot etkinliği en yüksek olan aşı kombinasyonu Karahidir/ALT(S1/R2) ve Karahidir/Helena (S1/R1) olarak tespit edilmiştir. Tüm bulgulara göre, azot-etkinsiz bir tomates çeşidinin azot-etkin olan güçlü bir anaç üzerine aşılanması sonucunda domates bitkisinin azot etkinliğinin artığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: N alımı, N kullanımı, domates, biyokütle, aşılama, güçlü anaç.