Toxoplasma gondii ile enfekte insan trophoblastik hücrelerinin (BEWO) toll-like reseptör yolağına nitrofurantoinin etkisi

EDA SİVCAN

Toxoplasma gondii ile enfekte insan trophoblastik hücrelerinin (BEWO) toll-like reseptör yolağına nitrofurantoinin etkisi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Klinik Öncesi Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA SİVCAN

Danışman: Abdullah İnci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toksoplasmosis, zorunlu hücre içi protozoon parazit Toxoplasma gondii'nin neden olduğu yaygın bir paraziter hastalıktır. Hastalık fetustan erişkinliğe kadar süregelen ciddi kliniklere neden olmaktadır. Bu çalışmada, T. gondii ile enfekte insan trofoblastik koriokarsinom hücresi olan BeWo hücre hattında, TLR (Toll-Like Reseptör) ait sinyal yolağına, nitrofurantoinin (NF) etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. BeWo hücreleri takizoitler ile 1:1 oranında enfekte edilmiştir. Kullanılacak konsantrasyonu belirlenmek üzere NF, deney grublarını oluşturan hücrelere eklenmiştir. Giemsa boyama yöntemi, tripan blue boyama yöntemi ve MTS (3-(4,5-dimetiltiyazol-2-yl)-5-(3-karboksimetoksifenil)-2-(4-sülfofenil)-2H-tetrazolyum) testi uygulanmıştır. MTS ölçüm sonrasında GraphPad Prism 8.0 istatistik programı kullanılarak IC50 (maksimum inhibisyon konsantrasyonu) ve EC50 (maksimum cevabın yarısını vermek için gerekli ilaç konsantrasyonu) değerleri hesaplanmıştır. Uygun ilaç konsantrasyonunun 1,25 µM (mikromolar) olduğu bulunmuştur. NF'nin TLR yolağına etkisini tespit için 24. saatte, 48. saatte ve 72. saatte olmak üzere üç ayrı zamanda örnekler toplanmıştır. Deney sonrası deney gruplarından 24, 48 ve 72. saatlerde alınan örneklerin RNA izolasyonu yapılarak cDNA (complementer DNA)'ları sentezlenmiş ve Real-Time PCR (RT-qPCR) analizleri yapılmıştır. GAPD (Glyceraldehyde-3-phosphate dehydrogenase) ve B2M (Beta-2-microglobulin) referans genleri kullanılarak gen ekspresyonlarındaki orantısal değişim hesaplanmıştır. Buna göre; MAPK1 (Mitogen-activated protein kinase 1), SPP1 (Secreted phosphoprotein 1), TLR6 (Toll-like receptor 6) ve TLR8 (Toll-like receptor 8) genlerinde görülen ekspresyon seviyesindeki azalmaya bağlı olarak ilacın en etkili saat diliminin 48. saat olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, üç deney grubundaki parazit yükünün 24 saat sonraki değişim düzeylerinde anlamlı farklılık görülmezken (p=0.086), 48 (p=0.015) ve 72 (p=0.049) saat sonra parazit yükündeki değişim düzeylerinde anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, NF'nin T. gondii enfeksiyonunu, TLR yolağındaki hangi genler üzerinden inhibe ettiği gösterilmiştir. Ayrıca, NF'nin toksoplamozisle mücadelede kullanılan etkin dozajının uyardığı bu moleküllerin bilinmesi, hastalığın tedavisinde alternatif bir yöntem olarak bu moleküller üzerinden etki eden daha az yan etkili geniş kullanım alanlı yeni preparatların geliştirilebileceğini de göstermiştir. Anahtar Kelimeler: BeWo hücre hattı, Nitrofurantoin, Toll-like reseptör, Toxoplasma gondii.