Tarihi yapılarda algısal bütünleme teknikleri ve geleneksel malzemelerin birlikte kullanımı üzerine bir yöntem önerisi-Tomarza (Buzluk-Persek) Panaghia kilisesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kevser Laleli

Danışman: Hayriye Hale Kozlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Koruma teknikleri içerisinde önemli bir yeri olan ve koruma düşüncesinin gelişimi sürecinde farklı uygulamalar ile çeşitlenen bütünleme yönteminin gerek işlevsel gerekse duyusal açıdan farklı kullanımları vardır. Bütünleme uygulamalarındaki farklılaşma yapıların hasar derecesine göre değişmektedir. Yapısal bütünlüğünü kaybeden yapılara uygulanan bütünlemelerde geleneksel yöntemlerin kullanılması müdahale boyutunun artmasına neden olmaktadır. Böyle durumlarda, geleneksel yönteme alternatif olarak çağdaş algısal bütünleme yöntemleri de kullanılabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, bütünleme yöntemleri içerisinden özellikle algısal bütünleme numunelerinin irdelenerek geleneksel ve çağdaş yapı malzemeleri ve yapım tekniklerinin bir arada kullanılabilirliğinin araştırılmasıdır. Bu kapsamda, Tomarza (Buzluk- Persek) Panaghia Kilisesi seçilerek, kiliseden 5 özgün malzeme numunesi ve Tomarza taş ocaklarından 13 yeni taş numunesi alınmıştır. Alınan numunelere, petrografik analizler yapılarak özgün malzemeyle aynı özellik gösteren numuneler tespit edilmiştir. Kilisenin çağdaş malzeme ile bütünlenmesinde, öncelikle kiliseden kalan mevcut yapının üzerine, deneysel çalışmalar sonucunda özgün malzeme ile benzerlik gösteren malzeme ile, tampon bir bölge önerilmektedir. Tampon bölgenin üzerine önerilecek olan bütünleme için ise kilisenin mevcut durumu fotogrametrik yöntem kullanılarak belgelenmiştir. Fotogrametrik belgelemede, drone ile dairesel, serbest ve gridal fotoğraflar çekilip birleştirilerek kilisenin rölöve ve restitüsyon çalışmaları yapılmıştır. Belgeleme çalışması sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda bütünleme önerileri geliştirilmiştir. Yapılan önerilerden algısal bütünleme önerilerinin uygulanması uygun bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Algısal bütünleme, Kayseri-Tomarza, Buzluk-Persek Panaghia Kilisesi, taş malzeme