Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KIZILTEPE
Danışman: Hayriye Hale Kozlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Modern dönemin sosyo-ekonomik ve ideolojik dinamikleriyle teknolojik olanaklarının bölgesel etkenlerle birleştiği mimari dil, yalnızca kamusal yapılarda değil, konutlarda da kendini göstermektedir. İstanbul'un sosyal ve ekonomik açıdan özel yerleşim alanlarından biri olan Büyükada'da bu konutlar, gelenekselle modernin buluştuğu, adalıların yaşam biçimlerini ve estetik anlayışlarını yansıtan örneklerdir. Yapıların büyük ölçüde korunmuş olması, dokudaki etkinliğinin sürmesi ve kullanıcı profilinin çok değişmemesi, mekânsal kurgunun hâlâ izlenebilmesine olanak tanımış ve çalışmanın konusunu belirlemiştir. Çalışma kapsamında, yapıların dönemi yansıtan set mekânı olarak kullanımları dikkate alınarak, iç mekân dönüşümleri, korunmuşluk durumları ve günümüzdeki işlevleri değerlendirilmiştir. Bu konutlar, dönem filmlerinde sosyal yapının bir göstergesi olarak set mekânı işlevi üstlenmiş, böylece mekânsal algının oluşumuna katkı sağlamıştır. Nesneleri sosyal yapının bir parçası olarak ele alan Aktör-Ağ Teorisi, yapıların iç mekân algısını değerlendirmede kuramsal bir temel sunmuş ve çalışmanın çerçevesini oluşturmuştur. Büyükada'daki modern dönem konutları, toplumsal, kültürel ve ekonomik bağlamda ele alınarak, bu yapıların korunmasında etkili olan çeşitli aktörlerin rolleri analiz edilmiştir. Bu yöntem, mimari mirasın korunmasına katkı sunan aktörlerin etkileşimlerini ve bu ilişkilerin sürece etkilerini anlamaya olanak sağlamıştır. Böylece yapıların iç mekânlarındaki dönüşümler, özgün tasarım unsurlarının korunup korunmadığı ve güncel ihtiyaçlara göre nasıl yeniden işlevlendirildikleri incelenerek, modern mimari mirasın korunmasına yönelik aktör-ağ perspektifinden toplumsal ve kültürel çıkarımlar yapılması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Modern Mimarlık Mirası, Set Mekânı, Aktör-Ağ Teorisi, Büyükada, İç Mimari