Çevresel Risk Potansiyeli Yüksek Olan İlaç etken Maddelerinin Konvansiyonel Arıtma Tesislerindeki Arıtma Verimlerine Etkilerinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ezgi Deveci

Danışman: Hamdi Mıhçıokur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çeşitliliği oldukça fazla olan ilaç etken maddeleri, evsel atıksular, ilaç üretim tesislerinin atıksuları, hastane atıksuları, kullanılmayan ilaçların bertarafı gibi yollarla alıcı ortamlara ulaşmaktadır. Bu mikro kirleticilerin çoğu, toksik etkileri ve biyolojik olarak kararlı olmalarından dolayı konvansiyonel arıtma tesislerinde neredeyse hiç arıtılmadan deşarj edilmektedir. Günümüzde gereksiz tüketilerek kullanım oranı giderek artan antibiyotikler, deşarj edildikleri sucul ortamlar için kalıcı ve riskli bileşikler olarak değerlendirilmektedir. Yapılan araştırmalar sonucu etken maddelerin tahmin edilen çevresel konsantrasyonu (PEC) ve tahmin edilen etkisiz konsantrasyon (PNEC) değerlerinin oranları baz alınarak tez çalışması kapsamında antibiyotik türündeki iki farklı ilaç etken maddesi olan amoxicillin (AMX) ve ciprofloxacin (CIP) seçilmiştir. KASKİ atıksu arıtma tesisinin havalandırma havuzundan alınan floküler aktif çamur ile laboratuvar ortamında ardışık kesikli reaktör sistemi başlatılmıştır. Artan ilaç etken maddesi dozları karşılığında arıtma verimlerinde meydana gelen değişimler KOİ parametresi ölçülerek tayin edilmiştir. 50 mg/L dozdan itibaren AMX giderim verimi ani düşüşler göstermiş ve aktif çamur yapısında değişimlere sebep olmuştur. CIP etken maddesi için ise 10 mg/L'nin üzerinde giderim veriminde düşüşler gözlemlenmeye başlanmıştır ve aktif çamur yapısı oldukça değişmiştir. Anahtar Kelimeler: Ardışık Kesikli Reaktör, Ciprofloxacin, Antibiyotik, Amoxicillin, Mikrokirletici