Doktor-tıbbi mümessil iletişiminde kullanılan halka ilişkiler ortam ve araçlarının rolü üzerine bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VURAL ÇİFCİ

Danışman: Murat Başarır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

DOKTOR-TIBBİ MÜMESSİL İLETİŞİMİNDE KULLANILAN HALKLA İLİŞKİLER ORTAM VE ARAÇLARININ ROLÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA Vural ÇİFCİ Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2025 Danışman: Doç. Dr. Murat BAŞARIR ÖZET Bu çalışma, doktorlar ile tıbbi mümessiller arasındaki iletişimde halkla ilişkiler ortam ve araçlarının rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın problemi; halkla ilişkiler ortam ve araçlarının doktorların bilgi edinme ve karar verme süreçlerine etkisinin tespit edilmesi olarak belirlenmiştir. Çalışmada, sağlık hizmetlerinde etkili iletişimin önemi vurgulanarak, tıbbi mümessillerin tanıtım faaliyetlerinde kullandıkları broşürler, dijital materyaller, yüz yüze görüşmeler ve bilimsel toplantılar gibi iletişim araçlarının etkisi araştırılmıştır. Literatürde bu alanla ilgili yapılan çalışmalar, hekimlerin ilaç firmalarından beklentileri, iletişim sürecinde tercih ettikleri ortamlar ve araçlar ile ilaç tanıtım faaliyetlerinin hekimlerin reçeteleme davranışlarına etkisini ortaya koymaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve veri toplama aracı olarak yapılandırılmış anket uygulanmıştır. Örneklemi, Kayseri ilindeki kamu hastanelerinde Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji branşında görev yapan 32 doktor oluşturmuştur. Elde edilen bulgular; doktorların en çok tercih ettiği iletişim ortamlarının bilimsel toplantılar ve medikal yayınlar olduğunu, ayrıca broşürlerin bilgi edinmede hâlâ önemli bir araç olarak kullanıldığını göstermektedir. Dijital tanıtım materyalleri ve çevrim içi bilgilendirme araçlarının ise giderek daha fazla kabul gördüğü, ancak yüz yüze iletişimin hâlâ önemli bir yer tuttuğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, halkla ilişkiler ortam ve araçlarının doğru planlanması ve hekim beklentilerine uygun şekilde uygulanması, ilaç firmalarının tanıtım faaliyetlerinde başarılarını artırmalarına katkı sağlamaktadır. Bu araştırma, sağlık iletişimi alanında doktor-tıbbi mümessil etkileşimlerini geliştirmeye yönelik öneriler sunmaktadır. Ayrıca çalışmanın bulguları, ilaç firmalarının iletişim stratejilerini güncel ihtiyaçlara göre yeniden yapılandırmalarına ve uzun vadeli güven ilişkileri kurmalarına ışık tutmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sağlık Hizmetlerinde İletişim, Doktor-Tıbbi Mümessil İletişimi, Halkla İlişkiler Ortam ve Araçları, Halkla İlişkiler.