Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Melikşah Koca
Danışman: Hayriye Hale Kozlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:19. yüzyılda Anadolu'da oldukça büyük bir gayrimüslim nüfusu barındıran Kayseri, bu dönemin yansıması olarak günümüzde de birçok sivil ve anıtsal mimari örneğine sahiptir. Özellikle 19. yüzyılda Tanzimat Fermanı ile gayrimüslimlere verilen imkânlar doğrultusunda ekonomik düzeylerini arttıran gayrimüslimler birçok yeni kilise inşa etmişlerdir. Ancak nüfus mübadelesinin ardından bu kiliseler cemaatlerini kaybetmiş ve kötü kullanım, bakımsızlık gibi nedenlerle ciddi tehlikeler ile karşı karşıya gelmişlerdir. Kayseri'nin kültürel mirası olan bu anıtsal yapıların detaylı olarak belgelenmesi ve yeniden işlevlendirilerek gelecek kuşaklara aktarılması, yapıların kurtarılması ve sürdürülebilirliği açısından önemlidir. Bölgedeki Rum kiliselerinden biri olan Yanartaş Manastırı Başmelek Mikael ve Gabriel Kilisesi, orijinal adı Darsiyak olan ancak günümüzde Kayabağ olarak adlandırılan bölgede konumlanmaktadır. İçerisinde bulundurduğu duvar resimleri ve bölgede bulunan diğer kiliselerden farklı olarak kilise içerisinden çatıya çıkılmasını sağlayan merdivenler, kilisenin önemli özelliklerindendir. Mübadele sonrası bir dönem askeri depo olarak kullanılan yapı 1948 yılında terk edilmiş ve bakımsızlık nedeniyle ciddi oranda tahrip olmuş durumdadır. Bu çalışma kapsamında, Yanartaş Manastırı Başmelek Mikael ve Gabriel Kilisesi'nin rölöve, restitüsyon ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirilerek yapının belgelenmesi ve korunması için öneriler geliştirilecektir. Bu şekilde doğal etkenler ve vandalizm etkisiyle çok fazla yıpranan ve yıpranmaya devam edecek olan yapının detaylı bir şekilde belgelenmesi ve daha sonra yapılabilecek olan koruma ve restorasyon çalışmaları için altlık oluşturması hedeflenmektedir.