Farklı kabak (Cucurbita maxima X C. moschata ve Lagenaria siceraria) genotiplerinin yüksek pH koşullarına karşı toleransı ve kavuna anaçlık potansiyellerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİM AYDIN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Halit Yetişir

Eş Danışman: Abdullah Ulaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma 2017 yılında Seyrani Ziraat Fakültesi laboratuvar ve iklimlendirme odalarında tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Bu çalışmanın birinci aşamasında önemli abiyotik stres koşullarından birisi olan yüksek pH'ya karşı kavuna anaç olarak kullanılabilen 21 farklı Lagenaria siceraria ve Cucurbita maxima x C. moschata melezleri ticari kabak anacı su kültürü ortamında yüksek pH (9) ve nötr pH koşullarında test edilmiştir. Bitkisel gelişim ve bitki besin elementleri analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler soncunda öne çıkan iki adet ticari melez kabak anacı (Kardoso ve Nun9075) üzerine tipi (Çıtırex F1) ve Kırkağaç Altınbaş tipi (PI-169303 standart çeşit) kavun çeşitleri eğimli kesik aşı yöntemi ile aşılanmıştır. Aşılanan bitkiler su kültürü ortamında yüksek pH (9) stresine maruz bırakılmıştır. Alkali stresine maruz bırakılan bitkilerde yaş-kuru ağırlık, bitki boyu, yan dal sayısı, yaprak alanı, kök uzunluğu, fotosentez, SPAD, iyon sızıntısı, karotenoid analizi, lipid peroksidasyonu, toplam P-3, K+, Na+-, Ca++, Mg++ Fe+3, Cu++ Mn++ ve Zn++ birikimleri ile prolin oranları ölçülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre alkali koşullarında Kardoso ve Nun9075 genotiplerinin incelenen birçok parametre bakımdan yüksek pH koşullarında kullanılan diğer genotiplerden ve kavundan daha tolerant olduğu sonucuna varılmıştır. Kardoso ve Nun9075 genotipleri üzerine aşılanan kavun bitkileri kontrol bitkilerine göre daha yüksek performans göstermiştir. Cucurbita melez anaçlarının yüksek pH koşullarında kavunda kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Alkali stresi, Kavun, Anaç, Aşılama