Yeşilırmak Havzası Su Kalitesi Parametrelerinin Yapay Zekâ Teknikleriyle Modellenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Muhammet ALTUNTAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hatice ÇITAKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğrusal olmayan su kalitesi parametrelerinin modellenmesi için matematiksel denklemlerin yanı sıra yapay zekâ tekniklerinin kullanılması da ulusal ve uluslararası birçok çalışmada mevcuttur. Bu çalışmada çok katmanlı yapay sinir ağı (ÇKYSA) ve uyarlamalı bulanık sinir ağı çıkarım sistemi (ANFIS) kullanılmıştır. Yeşilırmak Havzasında yer alan yirmi farklı gözlem istasyonuna ait 1995 – 2015 yılları arasındaki yirmi yıllık şubat, nisan, haziran, ağustos ve kasım aylarındaki ölçülmüş su kalitesi verileri ile çözünmüş oksijen konsantrasyonunun modellemesi yapılmıştır. Devlet Su İşleri'nden alınan modelleme verileri sıcaklık (T), elektriksel iletkenlik (Eİ), bulanıklık (TH), çözünmüş katı madde miktarı (TDS), pH, aylar ve çözünmüş oksijen (ÇO) değişkenleridir. Her iki yöntemle bir değişkenden beş değişkene kadar pek çok kombinasyon ile denemeler yapılmıştır. ANFIS metodu ile yapılan analizler sonucunda en iyi model T-Eİ-TH-Aylar bağımsız değişkenlerinde ÇKYSA metodu ile yapılan analizler sonucunda ise en iyi model T-Eİ-Aylar bağımsız değişkenlerinde ortaya çıkmıştır. ANFIS ve ÇKYSA metotlarıyla ÇO konsantrasyonu tahmini için determinasyon katsayılarının 0.7' den küçük olması istenen düzeyde bir tahmin yapılamadığını göstermektedir Her iki metotla elde edilen analiz sonuçlarına göre birbirine çok yakın değerler elde edilmiş olup ANFIS ve ÇKYSA metotlarının birbirlerine karşı üstünlüklerinin olmadığı gözlenmiştir. Anahtar kelimeler: su kalitesi, yapay zekâ, çözünmüş oksijen