ENTOMOPATOJEN FUNGUSLAR Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes: Hypocreales) ve Isaria farinosa (Holmsk.) Fries (Sordariomycetes: Hypocreales)' NIN DOMATES GÜVESİ Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)' YA KARŞI ENDOFİTİK ETKİLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP DİKER
Danışman: Murat Muştu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ENTOMOPATOJEN FUNGUSLAR Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes: Hypocreales) ve Isaria farinosa (Holmsk.) Fries (Sordariomycetes: Hypocreales)' NIN DOMATES GÜVESİ Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)' YA KARŞI ENDOFİTİK ETKİLERİ Zeynep DİKER TAŞÇI Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eylül 2023 Danışman: Prof. Dr. Murat MUŞTU ÖZET Bu çalışmada entomopatojen funguslardan Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes:Hypocreales) ve Isaria farinosa (Holmsk.) Fries (Sordariomycetes: Hypocreales)'nın domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)'ya karşı etkileri ve endofit fungusların domateste kolonizasyonu araştırılmıştır. Haftalık olarak 4 hafta boyunca incelenen patates dekstroz agarlardan (PDA) B. bassiana'ya ait, yaprak püskürtme yönteminde en fazla kolonizasyon (100.00±0.00) elde edilmiştir. Aşılamadan 3 ay sonra yapraklardaki fungus kolonizasyonunda B. bassiana'nın, tohum daldırma yöntemindeki bitkilerde 56.00±4.99 olduğu belirlenmiştir. Aşılanmış bitkilerden beslenen ve bu bitkilere maruz kalan yumurta, larva, pupa ve erginde ölüm oranlarına bakıldığında en yüksek ölüm oranı B. bassiana, tohum daldırma (64±4.52) yönteminde olduğu tespit edilmiştir. En yüksek yumurta sayısı kontrol uygulamalarında 95.51 adet bulunurken, en düşük yumurta sayısı ise B.bassiana, tohum daldırma uygulaması yapılmış domates bitkilerinde 57.88 adet olarak tespit edilmiştir. En düşük ergin öncesi canlılık (%) oranı %59 ile B. bassiana iken en yüksek oran %88 olarak kontrolde olmuştur. Tuta absoluta' nın gelişme süresi B. bassiana ve I. farinosa uygulaması yapılmış domates bitkilerinde 29.59±0.33 ve 30.02±0.18 gün olarak tespit edilmiştir. Tuta absulota' nın en düşük yaşam çizelgesi parametreleri B. bassiana uygulanmış domateslerde gözlemlenmiştir; kalıtsal üreme yeteneği (r= 0.1149 ± 0.0046 gün-1) üreme gücü sınırı (λ= 1.1218 ± 0.0051 gün-1), net üreme gücü (R0= 57.88 ± 8.35 yumurta) ve ortalama döl süresi (T= 35.32 ± 0.48 gün). Anahtar Kelime: Entomopatojen fungus, domates, Tuta absoluta, Beauveria bassiana Isaria farinosa, biyolojik mücadele, endofitik fungus, kolonizasyon