Marka hukukunda itiraz ve itiraz sebepleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECEM BALCI YELKENOĞLU

Danışman: BURAK ADIGÜZEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) çerçevesinde marka hukukunda itiraz kurumunu ve itiraz sebeplerini sistematik ve bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir. Marka tescil süreci, yalnızca başvuru sahibinin bireysel menfaatlerini değil; aynı zamanda önceki hak sahiplerinin korunmasını, rekabet düzeninin sağlıklı işlemesini ve kamu yararının gözetilmesini amaçlayan çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu bağlamda itiraz kurumu, marka sicilinin doğruluğunu temin eden ve hukuka aykırı tescillerin erken aşamada engellenmesini sağlayan temel bir denetim mekanizmasıdır. Çalışmada öncelikle marka hakkının hukuki niteliği, fonksiyonları ve tescil sistemi içerisindeki yeri ele alınmış; ardından marka başvurusuna karşı ileri sürülebilecek mutlak ve nispi ret nedenleri ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Mutlak ret nedenlerinin kamu düzenine ilişkin niteliği ile nispi ret nedenlerinin önceye dayalı özel hakları koruma işlevi arasındaki ayrım, doktrin ve yargı kararları ışığında değerlendirilmiştir. Özellikle karıştırılma ihtimali, tanınmış markalar, kötü niyetli başvurular ve önceye dayalı kullanım gibi uygulamada sıkça uyuşmazlığa konu olan sebepler üzerinde durulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde ise itiraz süreci, üçüncü kişi görüşleri, yayıma itiraz, karşı görüş, kullanım ispatı, itirazın geri çekilmesi ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararlarının hukuki niteliği ile yargısal denetimi ele alınmıştır. Çalışmada, Türk marka hukukundaki itiraz sisteminin Avrupa Birliği marka hukuku ile büyük ölçüde uyumlu olduğu, ancak idari yapı ve yargısal denetim mekanizmaları bakımından kendine özgü bir karakter taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: SMK, marka hukuku, itiraz, kullanım ispatı, YİDK, yargısal denetim.