Elektif laparoskopik kolesistektomi geçiren hastaların ağrı, konfor ve mobilite düzeyleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYRİYE ÇÖLGEÇEN
Danışman: FİLİZ ÖZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında genel cerrahi servislerinde postoperatif süreçte takip edilen 'Elektif laparoskopik kolesistektomi geçiren hastaların ağrı, konfor ve mobilite düzeylerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılan bu araştırmanın örneklemini Nevşehir ilinde bulunan Devlet hastanesi'nin genel cerrahi servislerinde takip edilen elektif laparoskopik kolesistektomi geçiren ve dahil edilme kriterlerine uyan 222 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Visual Analog Skala (VAS) ağrı değerlendirme ölçeği, Perianestezi konfor ölçeği (PKÖ), Hasta (HHÖ) ve Gözlemci Hareketlilik ölçekleri (GHÖ) ile toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 25.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama, standart sapma), bağımsız örneklem t testi, tek yönlü ANOVA, Bonferroni ve Pearson korelasyon testleri uygulanmış ve P≤ 0,05 önemlilik değeri olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalamasının 49.07±15.29 olduğu, %77.0' sinin kadın, % 88.3'ünün evli olduğu saptanmıştır. Çalışmada bireylerin VAS puan ortalaması 5.00±2.02; PKÖ puan ortalaması 5.00±0.49; HHÖ puan ortalaması 64.80±17.46 ve GHÖ puan ortalaması 9.00±2.72 olduğu saptanmıştır. Katımcıların cinsiyetlerine göre VAS, PKÖ, HHÖ, GHÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu, kadın katılımcıların ağrı düzeylerinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu, PKÖ puanlarının daha düşük seyrettiği ve hareketlilik düzeylerinin daha az olduğu saptanmıştır. Bireylerin kronik hastalığa sahip olma durumları ile PKÖ toplam puanları arasında anlamlı bir fark olduğu ve kronik hastalığı olan bireylerin kronik hastalığı olmayan bireyelere göre daha yüksek düzeyde konfora sahip oldukları tespit edilmiştir. Bireylerin geçmiş cerrahi deneyimleri ile VAS ve PKÖ puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Daha önce cerrahi geçirmiş olanların geçirmeyenlere göre VAS puan ortalaması daha yüksek, PKÖ puan ortalamasının ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Dren varlığı ile HHÖ ve GHÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmutur. Ameliyat bölgesinde dren olan hastaların hareketlilik ölçek puan ortalamaları dren olmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur. VAS ve PKÖ puanı arasında anlamlı, zayıf ve ters orantılı; VAS ile HHÖ arasında anlamlı, orta düzeyde ve pozitif yönde; VAS ile GHÖ arasında anlamlı, pozitif yönde çok zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak ağrının etkin yönetiminin hasta konforu ve mobilitesini artırabileceği; perioperatif dönemde ağrı, konfor ve hareketliliği kapsayan bütüncül değerlendirme yapılması ve klinik protokollerin geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağrı; Elektif Cerrahi; Konfor; Laparoskopik Kolesistektomi; Mobilite.