Sabit ve takip sistemli güneş enerji santrallerinde farklı zemin koşullarındaki albedo etkisinin incelenmesi

MEHMET CAN ŞENEL

Sabit ve takip sistemli güneş enerji santrallerinde farklı zemin koşullarındaki albedo etkisinin incelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET CAN ŞENEL

Danışman: NESRİN KAYATAŞ DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fotovoltaik (FV) santrallerde enerji üretimi; kurulu güç ve ekipman verimliliğine ek olarak albedo (zemin yansıtıcılığı) ve kurulum mimarisi gibi çevresel/tasarım parametrelerinden etkilenmektedir. Bu tez çalışmasında, Van ilinde işletmede bulunan tek eksenli güneş takip sistemi kurulu bir santralin saha üretim verileri ile aynı lokasyon için PVsyst yazılımında oluşturulan simülasyon sonuçları birlikte değerlendirilmiş; albedo ve sistem tipi (güneş takip/sabit) değişkenlerinin üretime katkısı incelenmiştir. Çim (toprak yüzeyli) zemin referans alınarak kuru asfalt, beton, beyaz çakıl taşı ve alüminyum yüzey senaryoları karşılaştırılmıştır. Aylık sapmalardan mevsimsel düzeltme katsayıları (K_düz) türetilmiş ve senaryo çıktıları bu katsayılarla ölçeklendirilmiştir. Referans karşılaştırmada 12 aylık toplam üretim saha verisinde 5.095.962 kWh, simülasyonda 5.217.138 kWh bulunmuş; fark −121.176 kWh (≈%2,32) olarak hesaplanmıştır. En yüksek pozitif sapma Ocak'ta %20,50, en yüksek negatif sapma Mart'ta %-15,63 olarak belirlenmiştir. Düzeltilmiş sonuçlar albedo arttıkça üretimin arttığını göstermiştir. Güneş takip sistemi referansına göre kuru asfalt %-1,40; beton +%1,25; beyaz çakıl taşı +%3,40; alüminyum +%6,00; sabit sistemde ise sırasıyla −%1,64; +%1,58; +%4,56; +%8,62 değişim elde edilmiştir. Sistem tipi karşılaştırmasında güneş takip sisteminin sabit sistem senaryosuna göre tüm zeminlerde daha yüksek üretim sağladığı; farkın 590.267 – 668.494 kWh ve %12,27 – %15,34 aralığında gerçekleştiği belirlenmiştir. Bulgular, albedo ve sistem mimarisinin üretim performansında dikkate değer bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Fotovoltaik Sistemler, Güneş Takip Sistemi, Sabit Sistem, Albedo Etkisi, Mevsimsel Düzeltme.