Maverdi’ye Göre Devlet, Siyaset ve Hilafet


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Toi Mohammad Wahib

Danışman: Salih Yalın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Maverdi Siyasetçi, Devlet adamı, Hukukçu, Tefsirci, Edebiyatçı ve Felsefeci gibi birçok kimliği taşıyan bir alimdir. Eserlerinin çoğunluğu devlet/hilafet ve siyaset felsefesi ile ilgili konulardan oluşmaktadır ve onun bu alanda söz sahibi olduğu söylenebilir. el-Ahkamü's-Sultaniyye, Nasihatü'l-Müluk, Adabü'l Vezir, Edebü'd-Dünya-ve'd-Din vb. kitapları onun devlet, siyaset ve hilafete ilişkin düşüncelerini yansıtan en önemli eserleridir. Maverdi, el-Ahkamü's-Sultaniyye, Nasihatü'l-Müluk, Adabü'l Vezir, Edebü'd-Dünya-ve'd-Din eserlerini kaleme alırken, kendisinden önceki düşünce birikiminden de önemli ölçüde istifade etmiştir. Öncelikle Allah Rasulü'nün uygulamaları, dört halifenin devlet yönetimi ve devlet, siyaset ve hilafet düşüncesi ile ilgili uygulamalarını göz önünde bulundurduğu, sonra da bu konularda fikir ortaya koymuş diğer kimselerden yararlandığı söylenebilir. Maverdi'ye göre, her devlet bir topluma dayanır ve siyaset sahibi olarak devlet toplumun din, mezhep ve kültür vs. varlıklarını yöneticiler aracılığı ile iyi bir şekilde idare etmelidir. İslam toplumunda yönetici anlamında iş gören halife, işlerin daha iyi yürütülebilmesi için yardımcılara ihtiyaç duymaktadır. Bu yardımcılar vezir, vali, hakim, ordu komutanı vb. kimselerdir ve idari işlerin yürütülmesinde halifenin bu kişilerden yararlanması bir nevi zorunluluktur. Maverdi, devlet ve hilafet makamına geçen yöneticinin siyaset çeşitlerinden, devlet felsefesinden, yönetim felsefesinden ve toplumu idareye ilişkin ilimlerden haberdar olması gerektiği düşüncesindedir.