OSMANLI İDARESİNDE ATİNA (PAZAR) KAZASI (1875-1920)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çevre Teknolojisi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hüseyin SARAÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Süleyman DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı İdaresinde Atina (Pazar) Kazâsı (1875-1920) konu başlıklı doktora tez çalışması Osmanlı Devleti'nin son dönemleri olarak ifade edilen 19. yüzyılın son çeyreği ve 20. yüzyılın ilk çeyreğini kapsamaktadır. Bu çalışmayı dönemle ilgili basılı eserlerden ve daha çok Osmanlı arşiv belgelerinden yararlanarak yapmaya çalıştık. Atina Kazâsı'nı tez konusu olarak seçmemizdeki en önemli sebep, şimdiye kadar Atina Kazâsı üzerine yapılan bir araştırmanın mevcut olmayışıdır. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde sahil kenarında bulunan oldukça engebeli ve dağlık bir arazi yapısı üzerinde kurulu alan kazâ birimi, tarihi süreç içinde dönemin egemen güçleri tarafından oluşturulan çeşitli idarî birimlerin içinde yer almış ancak egemenliği altındaki devletlerin merkezlerine uzak kalmasından dolayı merkezî bir yer olamamıştır. Osmanlı egemenliği döneminde ise taşra idâri merkezlerinden biri yapılmasıyla tarihi süreç içindeki en önemli konumunu elde etmiştir. İncelenen dönemde Atina Kazâsı ile ilgili her konuda belge bulmak mümkün olmamıştır. Bu sebeple çalışılan alan sınırlandırılarak ve var olan belgeler üzerinden dönemin orijinal kaynakları kullanılarak sadece Atina Kazâsı ve ona bağlı nâhiye ve köyleri üzerinde durulmuştur. Osmanlı arşiv belgelerine dayanılarak yapılan bu tez çalışmasıyla Atina Kazâsı'nın 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başlarındaki idarî, sosyal, ekonomik kültürel ve iktisâdî durumunu değerlendirmek, bu konularla ilgili tahliller yapmak dolayısıyla bölge tarihinin aydınlatılmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı, 19. Yüzyıl, Trabzon Vilâyeti ve Atina Kazâsı.