Uçaklarda ana güç kaynağı kayıplarında rat sisteminin haberleşme sürekliliği üzerindeki etkilerinin modellenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HAVACILIK ELEKTRİK VE ELEKTRONİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜVEYDA TAKILMIŞ

Danışman: FATMA YILDIRIM DALKIRAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, ticari yolcu uçaklarında acil durum ünitesi olarak görev yapan ram air turbine (RAT) sisteminin elektriksel güç üretim kapasitesini ve bu gücün VHF1 haberleşme birimine iletimini incelemektedir. Ana güç sistemlerinin devre dışı kalması durumunda, RAT mekanizması aracılığıyla tahrik edilen sabit hızlı motor /jeneratör (Constant Speed Motor/Generator, CSM/G) biriminin dinamik davranışı ve güç akışı, modellenmiş ve ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Havacılık elektroniği alanındaki yaygın kullanımı ve esnek modelleme imkânı sunması nedeniyle, modellemede MATLAB/Simulink tercih edilmiştir. RAT sisteminin devreye girme kriterleri olan AC BUS hatlarının durumu, uçak hızı ve manuel acil güç komutu modele entegre edilmiş ve sistemin çalışma mantığının gerçek operasyonel koşullarla uyumu sağlanmıştır. Model bileşenleri, tasarım ihtiyaçlarına göre düzenlenebilir modüler bir yapıda kurgulanmış, böylece kullanıcıya esnek bir simülasyon ortamı sunulmuştur. Geliştirilen Simulink modelinde, RAT sistemi tarafından üretilen AC güçten VHF1 haberleşme sisteminin beslenmesi detaylı olarak incelenmiştir. Benzetim çalışmaları sonucunda VHF1 sistemine aktarılan enerji miktarı ve haberleşme biriminin çalışma sürekliliğine ilişkin sinyal verileri grafiksel çıktılar olarak elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, RAT destekli acil güç sisteminin VHF1 haberleşme birimini kesintisiz besleyebildiğini kanıtlamıştır. Ayrıca bu modelleme yaklaşımı, sistemin gerçek uçuş koşullarına kıyasla daha hızlı ve güvenli bir test ortamında analiz edilmesine imkân tanımıştır.