Türkçe sosyal medya metinlerinde İngilizce kökenli kelime kullanımının veri odaklı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞRI DEMİRCİ
Danışman: ESRA KAHYA ÖZYİRMİDOKUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dijital platformların yaygınlaşmasıyla birlikte kullanıcılar tarafından üretilen metinsel içerikler, yalnızca iletişimsel etkileşimlerin bir çıktısı olmaktan çıkarak bilişim sistemleri açısından analiz edilmesi gereken karmaşık veri kaynaklarına dönüşmüştür. Çok dilli ve kod karışımı içeren dijital içerikler, veri işleme, anlam çıkarımı ve analitik modelleme süreçlerinde önemli zorluklar ve fırsatlar sunmaktadır. Literatürde kod karışımı olgusu çoğunlukla dilbilimsel ve sosyokültürel boyutlarıyla ele alınmış; bu yapının bilişim sistemleri, veri analitiği ve analitik karar süreçleri üzerindeki etkileri sınırlı düzeyde incelenmiştir. Çalışmanın amacı, sosyal medya platformlarında üretilen çok dilli kullanıcı verilerini bilişim sistemleri ve sosyo-teknik sistemler perspektifinden analiz etmektir. Bu kapsamda çalışma, Türkçe dijital içeriklerde İngilizce kullanımının dijital etkileşim göstergeleri, veri işleme ve analitik modelleme performanslarıyla ilişkisini inceleyerek bilişim sistemleri için analitik bir çerçeve sunmaktadır. Araştırmada veri seti, YouTube platformunda Türkçe içerik üreten oyun yayıncılarına ait video transkriptleri ve bu videolara ilişkin etkileşim metriklerinden oluşturulmuştur. Veriler üzerinde kapsamlı ön işleme ve dil etiketleme adımları uygulanmış; elde edilen dilsel göstergeler etkileşim verileriyle bütünleştirilerek keşifsel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Oluşturulan veri setine makine öğrenimi ve BERT tabanlı derin öğrenme modelleri uygulanmış ve model performansları çeşitli ölçütler üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, kod karışımı düzeyinin dijital etkileşim göstergeleriyle anlamlı ilişkiler sergilediğini ve analitik modelleme süreçlerini etkilediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, çok dilli dijital içeriklerin Yönetim Bilişim Sistemleri bağlamında sosyo-teknik bir olgu olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir.