Öğretmen adaylarının etnomatematik bakış açısıyla geometriye dair görüşleri (Erciyes Üniversitesi örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA TOKAT
Danışman: SERHAT AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometri öğretiminde etnomatematik perspektife dair algılarını ve bu yaklaşıma yönelik geliştirdikleri pedagojik duruşu belirlemektir. Çalışma, geometrinin kültürel kökenlerini ve evrensel doğasını tartışan etnomatematik kuramı üzerine temellendirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel verilerin eş zamanlı analiz edildiği yakınsak paralel karma yöntem tasarımı benimsenmiştir. Çalışma grubu, Erciyes Üniversitesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği lisans programında öğrenim gören 65 ikinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde likert tipi anket ve odak grup görüşmeleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; ontolojik, epistemolojik ve pedagojik boyutlar ekseninde tematik analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının geometriyi insan deneyiminden süzülen kültürel bir süreç olarak tanımladıkları ve okul dışı informal ortamları meşru birer bilgi kaynağı olarak kabul ettikleri saptanmıştır. Katılımcıların kültürel entegrasyonu destekleme oranları %91 gibi yüksek bir düzeyde seyretmesine rağmen; müfredatın dışına çıkma ve bu bilgiyi sınıfa taşıma konusundaki kararlılıklarının %69 seviyesinde kalmasıyla kristalleşen ''pedagojik çekimserlik'' (pedagogical hesitation) durumu tespit edilmiştir. Adayların bu çekimserliği; bilginin akademik sistematiğini koruma, kavramsal karmaşayı önleme ve henüz mesleki tecrübenin başında olmaktan kaynaklanan bir mesleki sorumluluk hassasiyetiyle ilişkilendirilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, öğretmen yetiştirme programlarında etnomatematiğin sadece kuramsal bir konu olarak değil, farklı matematiksel düşünce sistemlerini içeren uygulamalı bir süreç olarak ele alınması ve eğitimcilerin bu konudaki derin felsefi perspektiflerini inceleyecek yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.