Anadili İngilizce olan çocukların yazılarında tutum gelişimi: Yıllara ve türlere göre değişim
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, YABANCI DİLLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ZEYNEP ÖZTÜRK
Danışman: ERDEM AKBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tutum, yazılı iletişimin önemli bir bileşeni olup yazarların değerlendirme yapmalarına, bilgisel bağlılıklarını ifade etmelerine ve yazar kimliklerini yansıtmalarına olanak tanır. Tutum, yetişkinlerin akademik yazılarında yaygın biçimde incelenmiş olsa da, çocukların yazılarında, özellikle farklı türler bağlamında, tutumun gelişimi yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, okul yılları ve türler boyunca tutum belirteçlerinin gelişimini derlem temelli bir karma yöntem yaklaşımıyla incelemektedir. Analiz, 2., 6., 9. ve 11. sınıf düzeylerindeki öğrenciler tarafından üretilen Growth in Grammar (GiG) derlemesinden elde edilen 280 metne dayanmaktadır. Hyland'ın (2005a) etkileşimsel modeline dayanan analiz, kaçınma belirteçleri, pekiştirici belirteçler, tutum belirteçleri ve öznel göndergelere odaklanmaktadır. Derlem, tutum belirteçlerini belirlemek ve bağlamsallaştırmak amacıyla öncelikle nitel olarak incelenmiş, ardından sınıf düzeyleri ve türler arasında sıklık örüntülerini ve istatistiksel olarak anlamlı farklılıkları ortaya koymak için nicel analizler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, tutum gelişiminin doğrusal bir artıştan ziyade yeniden yapılanma süreciyle karakterize edildiğini göstermektedir. Erken dönem yazılarında tutum belirteçleri ve öznel göndergelerin kullanımı daha belirginken, ilerleyen sınıf düzeylerinde kaçınma belirteçleri ve pekiştirici belirteçlerin kullanımının arttığı görülmektedir. Tür etkileri belirgindir. Edebî yazılarda daha değerlendirici ve ben odaklı bir tutum öne çıkarken, edebî olmayan yazılarda tarafsızlık ve bilgisel denetimin daha baskın olduğu gözlemlenmiştir.