Klâsik Türk şiirinde Behrâm ve Mirrîh

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM İSMET ÇEVEN

Danışman: TURGUT KOÇOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Klasik Türk edebiyatında mitolojiye dair çalışmalar çoğunlukla tespit ve tasnif eksenli yürütülmüştür. Bu çalışmanın amacı, tespit veya tasniften ziyade mitolojik bir unsurun divan şiirindeki bütün kavram alanlarını ortaya koymaktır. Çalışmanın ilk bölümünde kuramsal çerçeve oluşturularak mitolojiye dair temel kavramlar ele alınmıştır. Ardından dünya mitolojilerinde öne çıkan on bir ulusun savaş tanrıları, temel özellikleri bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Uygulama bölümünde ise XIV-XIX. Yüzyıl arasında 50 divan şairine ait 266 beyit analiz edilmiştir. Behrâm ve Mirrîh unsurları önce nazım türlerine göre tasnif edilmiş, ardından kendi içlerinde konu başlıklarına ayrılarak divan şairleri tarafından hangi anlam katmanlarında kullanıldıkları değerlendirilmiştir. Böylece Behrâm ve Mirrîh'in divan şiirindeki mitolojik, kozmolojik, sembolik ve kültürel işlevleri bütüncül bir yaklaşımla ortaya konmuştur.