Farklı sulama suyu seviyelerinin mikro havza yağmur suyu hasadı koşulları altında şeker pancarı verim ve kalitesi üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE NESLİHAN SAMUTOĞLU

Danışman: ALİ ÜNLÜKARA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şeker pancarı yetiştiriciliğinde sulama suyunda tasarrufu sağlayabilmek amacıyla yürütülen bu çalışmada, plastik örtülü sırt-karık mikrohavza yağmur suyu hasadı tekniğinin etkinliği araştırılmıştır. 2022 ve 2024 yıllarında Şerit Parseller Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak planlanan araştırmada, geleneksel tarım tekniği (GI) ve su hasadı tekniği (SHI) olmak üzere 2 ana konu ve 3 farklı sulama suyu miktarının uygulandığı alt konular (SHI50, SHI75, SHI100, GI50, GI75 ve GI100) yer almıştır ve mini sprinkler yağmurlama sulama sistemiyle sulanmıştır. Uygulanan sulama suyu miktarları her iki yıl için GI konularında 284.2-630.4 mm ve SHI konularında ise 272.3-547 mm arasında değişmiştir. Denemede kök verimleri 1.yıl GI konularında 41.3-95.9 t/ha ve SHI konularında 60.3-111.0 t/ha, 2.yıl GI konularında 35.4-88.1 t/ha ve SHI konularında 23.0-99.0 t/ha arasında önemli düzeyde değişmiştir. Su kullanım etkinliği her iki yıl GI konularında 4.7-13.3 kg/m3 ve SHI konularında 10.5-17.8 kg/m3 arasında önemli düzeyde değişmiştir. Bitki Su Stres İndeksi (CWSI) her iki tarım tekniğinde artan su stresiyle birlikte artmıştır. GI ve SHI konularında çeşitli vejetasyon indeksleri (NDVI, SAVI, OSAVI, WI, GNDVI, SR, EVI) ile verim ve kalite parametreleri arasında önemli ilişkiler saptanmıştır. GI konularına göre SHI tekniği altında %75 sulama uygulamalarında şeker pancarı veriminin korunmasının yanında, sulama suyunda ortalama %30 su tasarrufu sağlanabileceği belirlenmiştir.