Anadolu sığla ağacı (liquidambar orientalis mill) yağının penisilin modeli epilepsideki rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYA SHAKFAH
Danışman: ABDULKADİR TAŞDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Epilepsi, kortikal nöronlardaki anormal ve aşırı elektriksel deşarj sonucu ortaya çıkan, ani ve tekrarlayıcı nöbetlerle karakterize ciddi bir nörolojik hastalıktır. Penisilin modeli, genellikle epilepsi çalışmalarında kullanılan akut bir epileptiform aktivite modelidir. Penisilin, GABA reseptörlerini bloke ederek inhibisyonu azaltır ve bu yolla nöronal aşırı uyarılma ile epileptiform deşarjlar oluşturmaktadır. Anadolu Sığla Ağacı (Liquidambar orientalis Mill.) Türkiye'nin güneybatısında bulunan endemik bir ağaç türüdür. Günümüzde ağacın gövdesinin yaralanması ile elde edilen yağ birçok alanda kullanılmaktadır. İçeriğindeki sinamik asitler ve esterler sayesinde antimikrobiyal, antibakteriyel, antioksidan, antifungal, antitümör, antienflamatuar, antiaterojenik, antitüberküloz ve antimalaryal aktiviteler gibi çeşitli terapötik etkilere sahiptir. Bu çalışmanın amacı intraperitoneal yoldan uygulanan sığla yağının, epileptiform aktivite üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Bu amaçla deney hayvanları üç gruba ayrıldı. Birinci grup kontrol grubu olup üretan ile anestezi altına alındıktan sonra hiçbir madde verilmeden 180 dk. elektrofizyolojik kayıt alındı. Penisilin grubunda ise intrakortikal penisilin uygulaması ile epileptiform aktivite oluşturuldu ve 180 dk. boyunca kayıt alındı. Üçüncü grup ise epileptiform aktivite oluşturulduktan sonra sığla yağının intraperitoneal uygulanmasının spike frekansı ve amplitüd üzerindeki etkileri değerlendirildi. Kayıt ve analiz için sıçanların kafatasına elektrot olarak vidalar yerleştirilerek sabitlendi. ECoG kayıtları BioAmp ile yükseltilerek PowerLab sistemiyle kaydedildi. Veriler LabChart yazılımında kaydedildi ve spike frekansı ile amplitüd analizleri yapıldı ve istatistiksel analizler bakımından değerlendirildi. Sonuç olarak Liqudambar orientalis yağı, 100 mg/kg dozunda penisilin ile epileptiform aktivite indüklendikten sonra prokonvülzan bir ajan olarak etki etti. Daha sonra ECoG kayıtlarının sonuna doğru bir antikonvülsan etki ortaya çıktı. Bu bifazik yanıt sığla yağının hızlı bir resüsistasyon aktivitesi nedeniyle başlangıçta epileptiform aktiviteyi artırdığını ve ardından aktif bileşeni olan sinamik asit sayesinde epileptiform aktiviteyi azalttığını düşündürmektedir. Önerilen yolu aydınlatmak için detaylı moleküler çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Penisilin modeli, Liquidambar orientalis yağı, Elektrofizyoloji.