Yanabilen katı partiküllerin ağır hizmet tipi dizel motorlarda katkı maddesi olarak kullanımının egzoz emisyonuna ve motor performansına etkisinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VOLKAN SABRİ KÜL

Danışman: SELAHADDİN ORHAN AKANSU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, yanabilen katı partiküllerin, sıkıştırma ateşlemeli dizel motorlarda, katkı maddesi olarak kullanılmasının motor performans ve egzoz emisyonlarına etkisi araştırılmıştır. Dizel motorlarda verimliliği artırmak için dizel yakıta, stearik asit kaplı alüminyum, saf alüminyum elementi, bor ve titanyum oksit katı partikül katkılarının yanı sıra biyodizel, hidrojen ve amonyum hidroksit buharı katkıları yaparak, alternatif yakıt araştırmaları yapılmıştır. Literatürde geniş yer bulan, katı partiküllerin sıvı yakıta katılması yöntemiyle beraber, bu tez çalışmasında katı partiküller, özel tasarlanmış bir "katı partikül besleyici" ile motor emme manifoldundan, motor emme havası ile beraber direkt yanma odasına ulaştırılmıştır. Bu yöntem tez çalışmasının en önemli özgün değeridir. Deneyler sonucunda, katı partikül katkıları genel olarak ısıl verim üzerinde olumlu etkiler yapmıştır. Alüminyum partikül katkısı ve stearik asit kaplı alüminyum katkısı ile yapılan deneylerde, elde edilen ısıl verimler diğer yakıt karışımları ile yapılan deneylerden daha yüksek değere sahiptir. Alüminyum kadar yüksek seviyede olmasa da, titanyum oksit ve bor katkıları da ısıl verimi iyileştirmiştir. Ayrıca katı partikül katkıları, karbon monoksit ve hidrokarbon emisyonlarını azaltmıştır. Buna karşın dizele, biyodizel ve amonyum hidroksit buharı katkısı ısıl verim üzerinde olumsuz etki yaratmıştır. Tez çalışması kapsamında elde edilen sonuçlar detaylı bir şekilde bu tezde sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Nanopartikül, Mikropartikül, Dizel, Verimlilik, Emisyon, Hidrojen, Amonyum Hidroksit