Fil otu ve mısır silajlarının kalitelerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED EMRE ÖNER
Danışman: EROL BAYTOK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, mısır silajı (M) ve fil otu silajının (FO) farklı karışım oranlarının (%100 M, %75 M+%25 FO, %50 M+%50 FO, %25 M+%75 FO ve %100 FO) ham besin madde bileşimi, silaj fermentasyon özellikleri, in vitro ruminal fermentasyon parametreleri, gaz ve metan üretimi, enerji değerleri ile rumen fermentasyon sıvısındaki pH ve kısa zincirli yağ asitleri (KZYA) üzerine etkilerini ortaya koymak amacıyla yürütüldü. Ham besin madde analizleri sonucunda silaj grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlendi (P < 0,05). Fil otu oranının artışıyla birlikte kuru madde içeriği azaldı, ham kül içeriği yükseldi. Lif fraksiyonları incelendiğinde NDF, ADF ve ADL değerlerinin fil otu oranına bağlı olarak belirgin şekilde arttığı saptandı. Buna karşılık mısır silajı oranının artışıyla birlikte lif içeriği azaldı ve sindirilebilirliğin yükseldiği belirlendi. Ham protein ve ham yağ içerikleri bakımından gruplar arasında değişimler gözlendi ancak bu değişimler lif fraksiyonlarına kıyasla daha sınırlı düzeyde kaldı. Silaj sıvısında pH ve laktik asit düzeyleri bakımından gruplar arasında önemli farklılıklar belirlendi (P < 0,001). En düşük pH değeri %25 M+%75 FO grubunda saptandı. %75 M+%25 FO grubunda laktik asit konsantrasyonu en yüksek düzeye ulaştı. %100 FO grubunda daha yüksek pH ve daha düşük laktik asit düzeyi belirlendi. Bu bulgular, mısır silajının fermente olabilir karbonhidrat içeriğinin silaj fermentasyonunu hızlandırdığını ve ortam pH'sını düşürdüğünü ortaya koydu. İn vitro ruminal fermentasyon parametreleri değerlendirildiğinde toplam gaz üretimi (TGÜ), metan üretimi %, metabolize enerji (ME), net enerji laktasyon (NEL) ve organik madde sindirilebilirliği (OMS) bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı (P < 0,05). En yüksek TGÜ %100 M grubunda belirlendi. En düşük gaz üretimi değerleri %100 FO grubunda tespit edildi. Karışım gruplarında gaz üretim değerlerinin mısır oranına bağlı olarak kademeli şekilde değiştiği görüldü. Metan üretimi bakımından gruplar arasında önemli farklılıklar belirlendi (P < 0,001). En yüksek % metan üretimi %100 FO grubunda saptandı. En düşük % metan üretimi %100 M grubunda belirlendi. Karışım gruplarında metan üretiminin mısır oranının azalmasıyla birlikte azaldığı, fil otu oranının artışıyla ise arttığı gözlendi. Bu durum, fil otu silajının yüksek lif içeriği nedeniyle ruminal fermentasyon hızını sınırladığını ve metan oluşumunu arttığını gösterdi. Enerji değerleri incelendiğinde ME ve NEL bakımından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulundu (P < 0,001). En yüksek ME ve NEL değerleri %100 M grubunda belirlendi. Fil otu oranının artışıyla birlikte enerji değerlerinde belirgin bir düşüş saptandı. Organik madde sindirilebilirliği en yüksek %100 M grubunda, en düşük ise %100 FO grubunda belirlendi. Karışım gruplarının OMS değerleri bu iki grup arasında yer aldı ve orta düzeyde sindirilebilirlik sağladı. Kısa zincirli yağ asitleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlendi (P < 0,05). Fil otu oranının artışıyla birlikte asetik ve propiyonik asit oranlarının yükseldiği, bütirik asit oranının azaldığı saptandı. Mısır ağırlıklı gruplarda toplam uçucu yağ asidi üretimi daha yüksek bulundu. Karışım gruplarında KZYA dağılımının daha dengeli bir yapı sergilediği belirlendi. Sonuç olarak, mısır silajı oranının artışı ruminal fermentasyon etkinliğini, gaz ve metan üretimini, enerji değerlerini ve organik madde sindirilebilirliğini artırdı. Fil otu silajı oranının artışı lif içeriğini yükseltti, ruminal fermentasyon hızını azalttı ve metan oluşumunu sınırlandırdı. Mısır ve fil otunun uygun oranlarda birlikte kullanılmasıyla elde edilen karışım silajlarının ruminal fermentasyon, besin maddesi değerlendirilmesi, enerji kullanımı ve çevresel açıdan önemli bir parametre olan metan üretimi bakımından daha dengeli ve sürdürülebilir sonuçlar sunduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Besin Madde Bileşimi; Enerji Değerleri; Fil Otu Silajı; İn Vitro Rumen Fermentasyonu; Metan Üretimi; Mısır Silajı.